علت دو رنگ شدن رنگ اکریلیک چیست؟
علت دو رنگ شدن رنگ اکریلیک چیست؟ دو رنگ شدن یا ناهمگونی رنگ پس از اتمام کار، یکی از رایج ترین و در عین حال ناامیدکننده ترین مشکلاتی است که هنگام رنگ آمیزی با رنگ اکریلیک ساختمانی با آن مواجه میشوید. تصور کنید پس از ساعت ها کار، نتیجه نهایی دیواری است با لکههای تیره و روشن، خطوط مشخص قلم مو، یا بافتی ناهموار و دانهدانه (حالت پوست پرتقالی). این عیب، که اغلب با اصطلاحات دون دون شدن رنگ نیز شناخته میشود، میتواند زیبایی هر فضایی را تحتالشعاع قرار دهد.
در این مقاله از فروشگاه اینترنتی مینیاتور ایران، قصد داریم دلایل اصلی این مشکل را ریشهیابی کرده و راهکارهای عملی برای رفع و پیشگیری از آن ارائه دهیم.
علت دو رنگ شدن رنگ اکریلیک چیست؟
دو رنگ شدن اصطلاحی کلی برای توصیف ناهمگونی ظاهری رنگ روی دیوار است که میتواند به اشکال مختلف بروز کند. ظاهر ناهموار رنگ زمانی رخ میدهد که پوشش نهایی آن طور که باید یکنواخت نباشد. این مشکل میتواند به شکل خطوط و سایهها بر روی دیوار، بافت دانه دانه (پوست پرتقالی)، یا تفاوت فاحش در رنگ و درخشندگی در بخشهای مختلف یک دیوار باشد.
بیشتر بخوانید: رنگ اکریلیک با کیفیت ساختمانی از کجا تهیه کنیم؟
برای درک بهتر، ابتدا باید بدانیم که رنگ اکریلیک، رنگ پایه آبی است که به سرعت خشک میشود. این ویژگی میتواند هم یک مزیت باشد و هم یک چالش. سرعت خشک شدن بالا به این معناست که شما زمان محدودی برای کار کردن و ترکیب لبههای مرطوب دارید. اگر این زمان از دست برود، شاهد ایجاد خطوط و لایه های ناهموار روی سطح خواهید بود که یکی از دلایل اصلی مشکلات رنگ آمیزی است.
مهمترین دلایل دو رنگ شدن رنگ اکریلیک ساختمانی
مشکلات مربوط به ناهمگونی رنگ همیشه ناشی از یک علت نیستند و اغلب ترکیبی از عوامل زیر هستند.
۱- کیفیت پایین رنگ و مواد
شاید مهمترین و ابتدایی ترین دلیل، کیفیت خود رنگ است. رنگ های ارزان و فاقد کیفیت، غلظت مناسبی ندارند، از قدرت پوشش دهی پایینی برخوردار هستند و مواد جامد کافی در ترکیب آنها وجود ندارد. استفاده از مواد نامرغوب، از همان ابتدا شانس شما را برای دستیابی به پوششی یکنواخت و بادوام به شدت کاهش میدهد.
همچنین، استفاده از لایه زیرین (پرایمر) نامناسب یا عدم استفاده از آن میتواند باعث جذب نابرابر رنگ توسط سطح شده و نتیجه نهایی را دو رنگ نشان دهد. برای مثال، استفاده از رنگ پلاستیک به عنوان زیرکار برای رنگ اکریلیک، مقاومت و چسبندگی نهایی را به شدت کاهش میدهد.
۲- مشکل در روش و ابزار اجرا
روش غلط اجرا، شایع ترین دلیل این عیب است. موارد زیر را بررسی کنید:
غلظت نامناسب رنگ (غلیظ یا رقیق بودن بیش از حد)
استفاده از رنگ بسیار غلیظ باعث میشود رنگ به راحتی روی سطح پخش نشود و بافتی ضخیم و دانه دانه (دون دون) ایجاد کند. از طرف دیگر، رقیق کردن بیش از حد رنگ با آب، اتصال دهنده رنگ را از بین برده و باعث ایجاد ظاهری آبکی، لکه لکه و پوشش ناقص میشود.
انتخاب نادرست غلطک
پرز غلطک باید متناسب با نوع رنگ و بافت سطح باشد. برای رنگ های اکریلیک و سطوح صاف، غلطک پرز کوتاه (حدود ۶ تا ۱۰ میلیمتر) بهترین انتخاب است. استفاده از غلطک پرز بلند بر روی رنگ اکریلیک غلیظ، یکی از دلایل اصلی ایجاد بافت دون دون (پوست پرتقالی) محسوب میشود.
عدم رعایت لبه مرطوب
این مهمترین نکته در نقاشی با رنگ های زود خشک شونده است. شما باید همیشه لبه رنگی که زده اید را مرطوب نگه دارید؛ این معنی که لایه جدید را قبل از خشک شدن کامل لایه قبلی، به آن متصل کنید. اگر در یک اتاق، ابتدا تمام دور تا دور دیوار را با قلممو (دورگیری) کنید و سپس سراغ غلطک بروید، رنگ دورگیری شده خشک میشود و وقتی با غلطک به آن میرسید، مرز مشخصی بین این دو ناحیه ایجاد میشود که به آن اثر قاب عکس میگویند. این نواحی به دلیل ضخامت متفاوت لایه رنگ، تیره تر به نظر میرسند.
خونسرد نبودن در حین کار و توقفهای مکرر
توقف های طولانی در حین رنگ کردن با غلطک باعث خشک شدن لبه رنگ میشود و ادامه کار از نقطه دیگر، باعث ایجاد خط درز و طرح و دو رنگ شدن دیوار خواهد شد.
۳- عوامل محیطی و شرایط سطح زیرین
آماده نبودن سطح
هر گونه چربی، گرد و غبار، ترکی باقیمانده یا سطح ناصاف، چسبندگی و پوشش یکنواخت رنگ را با مشکل مواجه میکند قبل از هر اقدامی، سطح باید کاملا تمیز، خشک و عاری از هرگونه آلودگی باشد.
دمای نامناسب محیط
انجام نقاشی در دمای بسیار پایین (زیر ۱۰ درجه) یا بسیار بالا (بالای ۳۵ درجه) و همچنین رطوبت بیش از حد هوا، فرایند خشک شدن رنگ را مختل کرده و منجر به پوشش ناهموار و ظاهر شدن حباب و لک میشود.
وجود نم یا رطوبت در دیوار
رطوبت از پشت دیوار، از طریق لایه رنگ حرکت کرده و تبخیر میشود و این فرایند میتواند سبب جابجایی و درخشش و تغییر رنگدانه ها و در نتیجه ایجاد لکه های ناهموار روی سطح شود.
راهکارهای عملی برای رفع دو رنگ شدن رنگ اکریلیک
خوشبختانه با رعایت یک سری اصول ساده، میتوانید از بروز این مشکل جلوگیری کرده و در صورت وقوع، آن را برطرف کنید.
۱- قبل از شروع کار
برای اطمینان از یک نتیجه بی نقص، اقدامات زیر را در اولویت قرار دهید.
انتخاب مواد اولیه مرغوب
از برندهای معتبر رنگ اکریلیک استفاده کنید. برندهای خوب ایرانی و خارجی مانند هپالوکس، سحر، روناس و نیپون از کیفیت و پوشش دهی بالایی برخوردار هستند.
زیرسازی اصولی و استفاده از پرایمر
قبل از هر اقدامی، سطح را بتونه کاری، سنباده کشی و تمیز کنید. سپس از یک پرایمر پایه آب مناسب با سطح (گچی، بتنی، چوبی و…) استفاده کنید. پرایمر یک لایه یکنواخت و استاندارد ایجاد میکند جذب رنگ در تمام نقاط سطح، از جذب یکسان و چسبندگی بهتر رنگ اطمینان حاصل کرده و از نمایان شدن لکههای زیرین جلوگیری میکند.
رقیق کردن اصولی رنگ
دستورالعمل کارخانه را مطالعه کنید. در صورت نیاز به رقیق کردن، از آب تمیز استفاده کنید و هرگز بیش از ۱۰ تا ۲۰ درصد به رنگ آب اضافه نکنید. هدف، کم کردن غلظت برای کار راحتتر است، نه آبکی کردن رنگ. توجه داشته باشید رنگ اکریلیک به گونه ای طراحی شده که نیازی به رقیق شدن ندارد.
۲- حین انجام کار (اجرا)
نحوه رنگ زدن به اندازه کیفیت رنگ اهمیت دارد.
تکنیک دورگیری و غلطک زدن همزمان (لبه مرطوب)
هرگز کل اتاق را یکباره دورگیری نکنید. به جای آن، دیوار را به بخشهای کوچک تقسیم کنید. ابتدا دور یک بخش را (حدود ۵ تا ۱۰ سانتیمتر) با قلم مو رنگ بزنید و بلافاصله قبل از خشک شدن، با غلطک رنگ روی همان قسمت رنگ بکشید و لبه رنگ را به سمت قسمت دورگیری شده هدایت نمایید.
انتخاب و استفاده اصولی از غلطک
از یک غلطک رنگ پرز کوتاه با کیفیت استفاده کنید. غلطک را به آرامی در سینی رنگ بغلتانید تا رنگ به طور یکنواخت جذب پرزها شود. با فشار متوسط و یکسان روی دیوار حرکت کنید. فشار زیاد باعث ایجاد بافت و رد غلطک میشود.
اجرای چند لایه نازک به جای یک لایه ضخیم
هرگز سعی نکنید در یک مرحله پوشش کامل را به دست آورید. دو یا سه لایه نازک و یکنواخت از رنگ بزنید و اجازه دهید هر لایه حداقل ۱ تا ۳ ساعت (با توجه به دمای محیط) کاملا خشک شود. لایه دوم و سوم هستند که رنگ واقعی و یکدست را نمایان میکنند.
به گردش درآوردن کامل رنگ
قبل و حین کار، قوطی رنگ را به خوبی هم بزنید تا مواد ته نشین شده به طور کامل در رنگ پخش شوند.
بعد از بروز مشکل (رفع عیب)
اگر با وجود رعایت نکات، باز هم نتیجه کار رضایت بخش نبود و دیوار دو رنگ شد، نگران نباشید. مراحل زیر را دنبال کنید:
- صبر کنید تا لایه آخر کاملا خشک شود (حداقل ۲۴ ساعت).
- سطح ناهموار را به آرامی با یک سنباده نرم (شماره ۱۸۰ تا ۲۲۰) صاف کنید. این کار بافت دون دون و خطوط برجسته را از بین میبرد.
- گرد و غبار حاصل از سنباده را با یک دستمال مرطوب کاملا پاک کنید.
- در صورت نیاز و برای اطمینان از چسبندگی بهتر، یک لایه نازک پرایمر روی سطح بزنید.
- حالا، با رعایت دقیق تمام اصول ذکر شده، دو لایه نازک و یکنواخت از رنگ نهایی را روی دیوار بزنید.
جمعبندی
در این مقاله به علت دو رنگ شدن رنگ اکریلیک پرداختیم. دو رنگ شدن یا ناهمگونی رنگ در پروژههای نقاشی با رنگ اکریلیک، نتیجه سادهای بیش نیست: ترکیبی از کیفیت پایین مواد، آمادهسازی نامناسب سطح و تکنیک نقاشی نادرست. موفقیت در این کار، ۵۰ درصد به کیفیت رنگ و ابزار و ۵۰ درصد به دقت و حوصله شما در حین اجرا بستگی دارد.
با انتخاب یک رنگ اکریلیک با کیفیت، صرف زمان برای زیرسازی حرفهای (بتونه، سنباده و پرایمر) و رعایت تکنیک لبه مرطوب و زدن چند لایه نازک، میتوانید نتیجه ای صاف، یکدست و درخشان، شایسته یک نقاش حرفه ای را به دست آورید.
سوالات متداول
آیا رنگ اکریلیک پس از خشک شدن دو رنگ یا تیره میشود؟
به طور معمول، رنگ های اکریلیک بر پایه آب برخلاف رنگهای لاتکس، پس از خشک شدن تغییر رنگ محسوسی نمیدهند و به رنگ اصل خود نزدیک میمانند. البته، رنگ مات نسبت به رنگ براق ممکن است کمی روشنتر به نظر برسد.
علت دون دون شدن رنگ اکریلیک چیست؟
دون دون شدن (حالت پوست پرتقالی) به دلیل غلظت بالای رنگ، استفاده از غلطک پرز بلند، حرارت بالای محیط (خشک شدن سریع قبل از پخش شدن کامل) و فشار بیش از حد به غلطک رخ میدهد.
آیا می توان رنگ اکریلیک را بدون پرایمر روی دیوار زد؟
از نظر فنی، بله میتوانید اما نتیجه کار حرفهای نخواهد بود. پرایمر باعث یکدست شدن بافت دیوار، کاهش جذب رنگ، افزایش چسبندگی و در نتیجه کاهش مصرف رنگ نهایی میشود. صرف نظر از پرایمر شانس دو رنگ شدن دیوار را افزایش میدهد.
فاصله بین لایه های رنگ اکریلیک چقدر باید باشد؟
بسته به دمای محیط و رطوبت هوا، لایه اول رنگ اکریلیک بین ۱ تا ۳ ساعت بعد خشک میشود و آماده لایه دوم است.
گران بودن رنگ تضمین کننده کیفیت است؟
نه همیشه، اما برندهای معتبر و شناخته شده رنگ با قیمت بالاتر، از مواد جامد بیشتر و در نتیجه قدرت پوشش دهی بالاتری برخوردارند. رنگی که پوشش دهی خوبی داشته باشد، در تعداد لایه کمتری نتیجه مطلوب را نشان داده و در بلند مدت مقرون به صرفه تر است.