تینر روغنی چیست؟ کاربردها، انواع + نکات خرید
اگر در حوزه نقاشی ساختمان، صنایع چوبی یا خودرو فعالیت دارید، حتما نام تینر روغنی به گوشتان خورده است. این حلال پرکاربرد که با نام تینر آلکیدی نیز شناخته می شود، نقشی کلیدی در رقیق سازی رنگ های روغنی، تمیزکاری ابزار و دستیابی به پوششی نهایی باکیفیت ایفا می کند. اما تینر روغنی چیست، چه تفاوتی با سایر تینرها دارد و چگونه باید آن را انتخاب کرد؟ در این راهنما با کاربردها، انواع، نحوه استفاده، تفاوت با تینر فوری، نکات خرید و عوامل مؤثر بر قیمت تینر روغنی آشنا میشوید.
تینر روغنی چیست؟
این محصول یک حلال نفتی است که به طور ویژه برای رقیق کردن رنگ های روغنی و آلکیدی طراحی شده است. از طرفی، این محصول تحت عنوان تینر آلکیدی نیز در بازار شناخته میشود. همچنین این محصول با کاهش غلظت رنگ، اجرای آن را با قلم مو، غلطک رنگ یا پیستوله آسانتر میکند و باعث پخش یکنواخت رنگ روی سطح میشود. تینر روغنی علاوه بر رقیق کردن رنگ، باعث بهبود جریان رنگ، افزایش یکنواختی پوشش و اجرای آسانتر روی سطوح مختلف میشود. البته میزان مصرف آن باید مطابق توصیه تولیدکننده رنگ باشد تا کیفیت نهایی کاهش پیدا نکند.
تفاوت تینر روغنی با سایر تینرها
نوع تینر | پایه |
کاربرد | سرعت تبخیر |
|---|
| روغنی | نفتی | رنگهای روغنی ساختمان | کُند |
| فوری | سلولزی (استون و تولوئن) | رنگ خودرو و نیترو سلولز | بسیار سریع |
| پلی یورتان | حلال مخصوص | رنگ پلی یورتان دو جزئی | متوسط |
استفاده از تینر فوری برای رنگهای روغنی ساختمانی توصیه نمیشود؛ زیرا تبخیر سریع آن میتواند باعث کاهش کیفیت اجرای رنگ، ایجاد رد قلممو یا کاهش یکنواختی سطح شود.
کاربردهای تینر روغنی
مهمترین کاربرد تینر روغنی، رقیق کردن رنگهای آلکیدی است؛ اما این محصول در تمیزکاری ابزار و آمادهسازی سطوح نیز کاربرد فراوانی دارد. این محصول به دلیل سازگاری عالی با رزین های آلکیدی، در موارد زیر کاربرد دارد:
1- رقیق کردن رنگهای روغنی ساختمانی
رایجترین کاربرد این محصول، کاهش غلظت رنگ روغنی درب و پنجره، رنگ فلزات و رنگ های آلکیدی صنعتی است. نسبت اختلاط معمول، شامل 20 تا 30 درصد تینر به رنگ (بسته به غلظت اولیه رنگ) می شود. مقدار دقیق تینر به نوع رنگ، دمای محیط و روش اجرا (قلممو، غلطک یا پیستوله) بستگی دارد.
2- شستشوی ابزار رنگ آمیزی
پس از پایان کار، قلم مو، غلطک و سینی رنگ را میتوان با این محصول تمیز کرد. کافی است ابزار را چند دقیقه در تینر خیس کنید و سپس ابزار را با دستمال تمیز کرده و در صورت نیاز با شوینده مناسب شستشو دهید.
3- پاک کردن لکههای رنگ از سطوح
لکه های رنگ روغنی روی کف، سرامیک، شیشه یا لباس را میتوان با پارچه آغشته به این محصول پاک کرد. پیش از استفاده، روی بخش کوچکی از سطح تست کنید تا از آسیب ندیدن آن مطمئن شوید.
4- چربیزدایی سطوح قبل از رنگ
پیش از رنگ آمیزی فلزات یا رنگ چوب، میتوان سطح را با این محصول چربی زدایی کرد تا چسبندگی رنگ افزایش یابد. این کار باعث افزایش چسبندگی و دوام رنگ نهایی خواهد شد.
ویژگیهای تینر روغنی باکیفیت
محصول باکیفیت باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
ویژگی |
توضیح |
|---|
| شفاف و بدون رنگ | نباید دارای ناخالصی باشد |
| قدرت حلالیت بالا | قابلیت حل کردن رزین های آلکیدی را داشته باشد |
| تبخیر مناسب | که خط قلم مو ایجاد نکند تا زمان خشک شدن طولانی نشود |
| حفظ براقیت رنگ | باعث کدر شدن یا کاهش درخشندگی رنگ نهایی نشود |
| چگالی استاندارد | نه زیاد که رنگ را غلیظ کند و نه کم که باعث شره شدن شود |
انواع تینر روغنی بر اساس کاربرد
تینرهای روغنی با توجه به نوع رزین، سرعت تبخیر و محل استفاده، در مدلهای مختلفی تولید میشوند:
1- تینر روغنی عمومی
مناسب برای اکثر رنگ های روغنی ساختمانی و آلکیدی و دارای زمان خشک شدن متوسط به همراه قدرت حلالیت خوب.
2- نوعی که سریع خشک می شود
برای پروژههایی که به خشک شدن سریعتر نیاز دارند (مانند رنگ آمیزی در هوای سرد یا گرد و غبار محیطی). تبخیر آن سریع تر از نوع استاندارد است.
3- تینر روغنی کم بو
مناسب برای محیط بسته مانند آپارتمان مسکونی. این نوع برای فضاهای داخلی گزینه مناسبتری است؛ هرچند همچنان استفاده از تهویه مناسب ضروری است.
4- تینر روغنی مخصوص رنگ های صنعتی
برای رقیق سازی رنگ های آلکیدی صنعتی (مانند رنگ تجهیزات سنگین، مخازن و خطوط لوله) که نیاز به چسبندگی و دوام بالاتری دارند. این نوع معمولاً در صنایع فلزی، تجهیزات صنعتی و پروژههای سنگین کاربرد دارد.
قیمت تینر روغنی و عوامل موثر بر آن
قیمت تینر روغنی علاوه بر کیفیت مواد اولیه، تحت تأثیر برند، حجم بستهبندی و شرایط بازار نیز قرار دارد .قیمت این محصول به عوامل زیر بستگی دارد:
برند تولیدکننده: برندهای معتبر (مانند نهنگ نشان و ...) قیمت بالاتری دارند.
حجم بستهبندی: قوطی 1 لیتری، 4 لیتری، 10 لیتری و بشکههای 200 لیتری؛ هرچه حجم بیشتر باشد، قیمت هر لیتر مقرون به صرفه تر است.
کیفیت مواد اولیه: تینرهای با خلوص بالاتر و دارای استاندارد، قیمت بیشتری دارند.
نوسانات نرخ ارز: از آنجا که مواد اولیه تینر (حلال های نفتی) وابسته به قیمت نفت و ارز است، نوسانات ارزی به صورت مستقیم بر قیمت اثرگذار است.
راهنمای خرید: همیشه قیمت تینر روغنی گالن یا 1 لیتری را از چند فروشنده معتبر استعلام بگیرید و از خرید محصولات بدون برچسب یا با قیمت غیرعادی پایین، خودداری کنید.
نحوه استفاده از تینر روغنی
1- تعیین نسبت اختلاط
•لایه اول (آستر روی گچ خام): 30 درصد تینر + 70 درصد رنگ روغنی (برای نفوذ بهتر به منافذ)
•لایه دوم و سوم (روکار): 15 تا 20 درصد تینر + 80 تا 85 درصد رنگ روغنی
•برای شستشوی ابزار: از تینر استفاده کنید
2- هم زدن کامل
تینر را به رنگ اضافه کنید و به مدت 2 تا 3 دقیقه به طور کامل هم بزنید تا یک دست شود.
3- تست غلظت
چوب همزن را از رنگ خارج کنید. اگر رنگ به صورت قطره قطره و روان چکه کرد، غلظت مناسب است. در صورتی که به صورت رشته ای و سفت بریزد، به تینر بیشتری نیاز دارد.
4- اجرا
اجازه دهید رنگ و تینر به مدت 5 دقیقه استراحت کنند (حبابها خارج شوند)، سپس با قلممو، غلطک یا پیستوله اجرا کنید.
نکات ایمنی هنگام کار با تینر روغنی
•تهویه مناسب: این محصول، بخارات نفتی تولید میکند. حتما پنجره ها را باز یا در فضای باز کار کنید.
•دوری از شعله: بخارات تینر قابل اشتعال هستند. نزدیک منبع آتش (اجاق گاز، سیگار و جرقه) کار نکنید.
•دستکش و ماسک: از دستکش مخصوص و ماسک فیلتردار استفاده کنید.
•نگهداری: تینر را در ظروف دربسته، جای خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید.
•دور ریختن: تینر مصرف شده را در فاضلاب یا خاک نریزید. آن را در ظرف دربسته جمعآوری کرده و به مراکز جمع آوری پسماندهای شیمیایی تحویل دهید.
سوالات متداول
فرق تینر روغنی و تینر فوری چیست؟
این محصول برای رنگ های روغنی ساختمان استفاده میشود و به کُندی تبخیر می شود. در حالی که تینر فوری برای رنگ خودرو و ... است؛ تبخیر بسیار سریعی دارد و نباید در رنگ روغنی ساختمانی استفاده گردد؛ زیرا باعث ایجاد بافت دون دون خواهد شد.
آیا میتوان از تینر نوع روغنی برای تمیز کردن قلم مو رنگ پلاستیک استفاده کرد؟
خیر؛ رنگ پلاستیک پایه آب است و با آب گرم و صابون تمیز میشود. استفاده از این محصول برای رنگ پلاستیک بی فایده است.
نسبت اختلاط تینر روغنی با رنگ روغنی چقدر است؟
لایه اول (آستر) شامل 30 درصد تینر؛ لایه رویی (روکار) شامل 15 تا 20 درصد تینر می شود. برای استفاده با پیستوله، بسته به نوع پیستوله ممکن است تا 30 درصد تینر نیاز باشد.
آیا تینر روغنی تاریخ مصرف دارد؟
بله، به طور معمول 2 تا 3 سال پس از تولید. محصول تاریخ گذشته ممکن است غلیظ شده، بوی ترشیدگی بدهد یا قدرت حلالیت خود را از دست بدهد. همیشه به تاریخ درج شده روی قوطی توجه کنید.
چگونه بفهمیم تینر روغنی اصل است؟
تینر اصل شفاف، بدون ناخالصی و ذرات معلق است. بوی ملایم و مشخصی دارد (نه تند و اسیدی است). برچسب کارخانه با تاریخ تولید و انقضا دارد. از فروشنده فاکتور رسمی با درج مشخصات محصول بخواهید. قیمت غیرعادی پایین نیز نشانه تقلبی بودن محصول است.
آیا تینر روغنی برای محیط زیست مضر است؟
بله؛ این محصول حاوی ترکیبات آلی فرار است که به لایه ازن آسیب میزند. همچنین نباید در فاضلاب یا خاک ریخته شود. بهتر است محصول مصرف شده را در مراکز جمع آوری پسماند شیمیایی تحویل داد.